Wees aandachtig
Hier
Nu
In dit moment
En in dit moment, ontspan
Zo begon Rob Obermeyer de eerste yogales die mij met een 'directe vlucht' (ik denk eerder met een time machine) bij de essentie van Yoga bracht. En wat is dat? Een stille plek, een ervaring van diepe rust, vrijheid en verbondenheid... Wat is dan Yoga?
Yoga is... verstilling
Yoga is een staat van de geest: ‘Yoga is onaangeraakt zijn door de wervelingen van de geest’, zegt yoga-filosoof Patanjali in de eerste yoga 'handleiding', de Yoga Sutra's. Yoga is ook de weg naar deze staat, het brengen van de geest tot rust. Ieder loopt zijn eigen weg - daarom zijn er zoveel Yoga's, zoveel religies - maar deze basis hebben ze gemeen: 'Wees stil...'
Gedachtes, gevoelens en sensaties komen en gaan in een eindeloze stroom. De geest is stil en weet, voelt, ervaart wat er voorbij komt zonder zich te vernauwen tot de ervaring, zonder ‘aangeraakt’ te zijn. Maar dit kennen wij doorgaans niet meer, we hebben de geest iets anders geleerd: de gewoonte om als een onrustig aapje achter de gedachtes aan te hollen, van alles te geloven, te moeten, te beoordelen en veroordelen. Een druk bestaan! We hebben dan hulp nodig op onze weg. Gelukkig is er een hulpmiddel die we altijd en overal bij ons hebben...
Thuiskomen
Het lichaam is altijd hier, nu, zonder oordeel aanwezig! Daarom werd Hatha Yoga (de fysieke yoga bekend – inmiddels met vele variaties – in het westen) ontwikkeld als een toegankelijke vorm van meditatie. Hatha yoga bestaat uit bewegingen, houdingen en adem-oefeningen die de geest in het nu brengen en verankeren. Door de concentratie op wat er nu gebeurt laten spanningen ons los – zowel spierspanning als beperkende overtuigingen, herinneringen, angsten. We worden bevrijd. De gewoonte om gericht te zijn op wat we hebben, wat we denken, wat we doen en wat we willen maakt plaats voor de ervaring van enkel bewust zijn. We komen thuis, hier en nu. In huis-, tuin- en keukentaal: ‘tot jezelf komen’.
'Yoga is onaangeraakt zijn door de wervelingen van de geest.
Dan is het ziende thuis in zichzelf.'
Ontspannen inspanning
Dit aanvaarden van de werkelijkheid maakt dat Yoga nooit prestatiegericht is, of competitief. Het is in diepste zin geweldloos. In Hatha Yoga begint geweldloosheid bij jezelf met respect voor de grenzen en behoeftes van het lichaam. ‘De houding is vast en aangenaam’, zegt Patanjali. Vast door toewijding en inspanning; aangenaam omdat de inspanning gepast is en de geest ontspannen. Deze ontspanning is heilzaam, soms op een paradoxale manier: we nemen spanning enkel waar en het lost op; we volgen alleen de adem en het wordt ruimer; we observeren de gedachtestroom en deze wordt stiller...
Metta
Aandachtig zijn, in stilte en in beweging, in rust en in actie. Dit oefenen wij in iedere yogales. Door de oordeelvrije focus ontstaat een vredige, welwillende staat van geest. Deze welwillendheid is de kern waar het omgaat. De Pali term ervoor is Metta. Vandaar, Metta Yoga. De les eindigt ook meestal met een stukje Metta meditatie, om die energie en intentie mee te nemen het dagelijks leven in.
Waarom het Melkmeisje van Vermeer?
Het melkmeisje van Vermeer verbeeldt voor mij waar Yoga over gaat: het 'stilleggen van de wervelingen van de geest'. Zij staat met beide voeten op de grond daar te zijn waar ze is, dat te doen wat ze doet. Niks geen multitasken, 'eerst even de melk gieten, met de andere hand het gas aandraaien, en dan....' Dit is mindfulness: aandachtig aanwezig zijn, hier, nu, in dit moment. Een ontspannen en uiterst vriendelijke staat van geest.